Overblijfselen (april 2026)

Piet in zijn atelier

Ter nagedachtenis aan Piet Sieperda (1948 – 2026), actief in Goethewerkgroep Groningen (jaren ’80) en vanaf 2019 opdrachtgever GROENtekst bij publicaties in Motief en Das Goetheanum. Wat is er nog van over Je hebt zoveel gezien Met wijd je ogen open De woorden die je schreef misschien?   Wat is er nog van over Je … Lees meer

Duitsland (2024)

Naar Polen heen en terug

Onderweg naar Polen door Berlijn: geen muur, wel herinnering: “Alleen de vogels vliegen van Oost- naar West-Berlijn (Harry Jekkers)”.  Kraanvogels vinden hun eetplek op het eiland Rügen. Drie weken later, terug uit Polen – even voorbij Dresden – met paard en wagen door het stadje Meissen. In het historische Weimar vinden we het Goethehaus.   … Lees meer

Dichterbij de Landbouwcursus – Rudolf Isler

Rudolf Islers Beiträge zum Landwirtschaftlichen Kurs

De Landbouwcursus van Rudolf Steiner is sinds 1924 de bron van de biodynamische landbouw. De studie hiervan vraagt voor de nieuwe generatie boeren steeds meer toelichting, met name op de vele antroposofische gezichtspunten in deze cursus.  De jarenlange ervaring van de Zwitserse auteur Rudolf Isler met lessen en gesprekken over biodynamische landbouw hebben geleid tot het ontstaan van dit boek. Onder … Lees meer

Metamorphosen im Pflanzenreich – Peer Schilperoord

Metamorphosen - Schilperoort

Deze boekbespreking in het jubileumnummer bij 75 jaar BD-vereniging voert terug naar de wortels van de biodynamische landbouw: de dynamische waarnemingsmethode van J.W. von Goethe (1749-1832). Met name de manier waarop Goethe als eerste de bladmetamorfose bij planten heeft beschreven (1790), is in de afgelopen 75 jaar een beproefde manier gebleken om inzicht te krijgen … Lees meer

Metamorfose van de planten

Herdruk "Metamorfose" van F.H. Julius (1999)

In de ontwikkeling van een plant ontdekt Goethe tot drie maal toe eenzelfde beweging: een uitbreiding gevolgd door een samentrekking. In de uiterlijke verscheidenheid van plantendelen vertoont zich een samenhang. Zowel in de bladeren, in de delen van de bloem, als in de vrucht, ziet hij één en hetzelfde orgaan van de plant. Hoezeer planten … Lees meer

Antroposofie

Liever niet Goethe of Steiner vermelden als bron van je wetenschappelijke publicatie. Tenminste als je graag wil scoren in deze kringen. Hierin ziet de antroposofie een bevestiging van haar kritiek op de gangbaar wetenschappelijke methode die zich beperkt tot het materialistisch wereldbeeld en dus niet open staat voor de geesteswetenschappelijke realiteit van de antroposofie. Een … Lees meer

Metamorfose

Vooruitlopend op Darwins evolutietheorie (1859) ontwikkelde Goethe (1749 – 1832) de metamorfosetheorie die de verschillende soorten planten en dieren – met een beetje fantasie – zou kunnen verbinden. Eerst beschreef hij de metamorfose van de planten (1790), later de Metamorfose van de dieren (1820).

Goethe en de wetenschap: toenadering en verwijdering

Mikrokosmos, september 1983

In de jaren tachtig is de stap van Goethe naar biologische landbouw verrassend klein. In Wageningen  doceert Van Mansvelt de toen “alternatief” genoemde biologische landbouw. Hij introduceert Goethe’s fenomenologische methode als inspiratiebron voor landbouwkundig onderzoek. Hoe deze onderzoeksmethode teruggaat op Goethe’s plant- en dierkundige studies werk ik uit in mijn afstudeeronderzoek aan de Groningse Universiteit. … Lees meer

Dierenmetamorfose

Catalogus bij de tentoonstelling in Groningen

In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: “… een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld”, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” De door Goethe … Lees meer

Plantenmetamorfose

Catalogus bij de tentoonstelling in Groningen

In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: “… een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld”, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” De … Lees meer

Wat is metamorfose?

Catalogus bij de tentoonstelling in Groningen

In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” Het begrip … Lees meer

Goethe (1749-1832)

Goethe in Italië door Tischbein

Johan Wolfgang Goethe studeert rechten (Leipzig, Straatsburg) en volgt daar natuurwetenschappelijke colleges. Eerste roem met de roman “Die Leiden des jungen Werthers”. Hoge functie aan het hof van de hertog van Sachsen-Weimar (vanaf 1775). Begin geologisch en dierkundig onderzoek. Reis naar Italië (1786-1788) verdiept Goethe’s vergelijkend onderzoek aan planten en dieren en brengt hem tot … Lees meer

Verwondering (Goethe)

Goethe (1749-1832)

Het gedicht “Verwondering (Parabase)” voegt Goethe toe aan zijn verzamelde plant- en dierkundige studies: “Zur Morphologie” (1820). Daar presenteert hij het idee van de metamorfose als samenhang in de vormenrijkdom bij planten en dieren. Deze vertaling is opgenomen in de catalogus bij de tentoonstelling “Metamorfose, Goethe’s kijk op de natuur” (Groningen, 1982).     Met … Lees meer