observaties aan mensen, dieren, planten en de bodem
Sinds de jaren 90 is de kievitenpopulatie gehalveerd. Terecht is het traditionele rapen van het eerste kievitsei aan banden gelegd, ook in Friesland. Sinds 2015 blijven de eieren in het nest. De intensivering van de landbouw blijft de hoofdschuldige en daar moet het herstel van de weidevogelstand aangepakt worden. Een genuanceerde kijk zoals in deze … Lees meer
Hoe kun je verbonden zijn met de natuur als diezelfde natuur een bron van overlast is geworden? Apparatuur als de bladblazer lijkt erop gericht om de afstand tot de natuur zo groot mogelijk te maken. Hoe groter je afkeer van bladeren, hoe langer je het volhoudt.
Na een vroeg voorjaar, zijn de bijen dit jaar eerder gaan zwermen. De meeste imkers willen zwermen voorkomen, toch is het de natuurlijke manier om bijenvolken te vermeerderen. Voor de imker een gelegenheid om vooroordelen weg te nemen met honingsnoepjes en een lesje natuureducatie. Met name in de stedelijke omgeving is het zaak dat de … Lees meer
In 2025 zijn er onverwacht meer muskusratten gevangen dan in het jaar ervoor. Dit na een jarenlange daling en effectieve bestrijding. Tot 2013 kent ons land honderdduizenden muskusratten. Voor het eerst in 35 jaar is toen het aantal onder de honderdduizend gedaald en in 2020 zelfs onder de vijftigduizend. Resultaat van een in 2004 ingevoerde … Lees meer
Paddenwerkgroepen waren dertig jaar geleden nog een nieuw verschijnsel. Inmiddels zijn er meer dan 100 werkgroepen in ons land, die jaarlijks honderdduizenden padden helpen oversteken. Gemeentes helpen daaraan mee met waarschuwende verkeersborden, schermen en zelfs paddentunnels: tekenend voor het groeiende bewustzijn en respect voor de pad in de afgelopen 30 jaar. Vanaf begin deze eeuw … Lees meer
In de wintertijd vertelt elke boom z’n eigen levensverhaal. Al maken de kale takken en de kou het hele bos ogenschijnlijk levenloos en uitgepraat. Juist dan te luisteren, dat is de kunst. Een fruitteler of een boswachter die in weer en wind buiten werkt, verstaat deze kunst. ’s Winters lopend door zijn boomgaard of door … Lees meer
De jacht is een omstreden onderwerp. Mijn naïeve poging tot objectiviteit – door participerende journalistiek – is helaas toch uitgelegd als stellingname. Zo blijkt in de (twee) felle reacties van lezers. Deze column is verschenen in het Jonas decembernummer (thema “normen en waarden”) van 1994. Nu – dertig jaar later – is de controverse alleen maar … Lees meer
Wie kinderen vertrouwd maken met de natuur begint met respectvol en aandachtig waarnemen.
Als mens kunnen we anderen en onszelf soms betrappen op totaal onnodige mimiek of gebaartjes: gapen, krabben of nagelbijten. Psychologen herkennen hier al gauw een verborgen conflict in: een ingehouden boosheid misschien? Een hond of kat kan op een onverwacht moment zichzelf gaan likken of krabben alsof ze opeens vreselijke jeuk hebben: overspronggedrag dus.
Vooruitlopend op Darwins evolutietheorie (1859) ontwikkelde Goethe (1749 – 1832) de metamorfosetheorie die de verschillende soorten planten en dieren – met een beetje fantasie – zou kunnen verbinden. Eerst beschreef hij de metamorfose van de planten (1790), later de Metamorfose van de dieren (1820).
In Milaan gingen ze allebei voor goud, toch schaatst Femke geen marathon en is Jorrit geen sprinter. Ook bij vogels vinden we sprinters en stayers. Het gans-havik-model van Niko Tinbergen laat zien hoe het verschil tussen een stayer (<–) en een sprinter (–>) al aan hun lichaamsbouw is af te lezen. Maar bij vissen kan … Lees meer
2026 is het jaar dat moslims en katholieken in dezelfde periode vasten. Op 18 februari, de dag na nieuwe maan, valt het begin van de ramadan dit jaar bij uitzondering samen met aswoensdag: traditioneel het begin van de veertig daagse vastentijd die eindigt met Pasen. Maar ook aan de planten- en dierenwereld gaat de vastentijd … Lees meer
Mijn eerste (van meer dan honderd) columns in het tweewekelijkse magazine Jonas in de jaren (80 en) negentig. Deze rubriek “Aarde” vestigt de aandacht op de natuur door het jaar heen en vormt de tegenhanger van de rubriek “Hemel” over de sterrenhemel. Mijn voorganger Willem Beekman heeft een aantal jaren zijn fenomenologische blik gericht op … Lees meer
In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: “… een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld”, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” De door Goethe … Lees meer
In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: “… een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld”, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” De … Lees meer
In het Goethejaar 1982 verschijnt in Groningen en later ook in Eindhoven en Heerlen een tentoonstelling over Goethe’s natuurwetenschappelijk werk rond het thema metamorfose: een originele en creatieve benadering van de planten- en dierenwereld, aldus de catalogus: “Goethe’s idee van de metamorfose wijst ons op verrassende samenhangen in de vormenrijkdom van de natuur.” Het begrip … Lees meer
Kale takken kijken me aan Zonder leven zo lijkt het En toch, ik weet Het wordt lente ’t Is al maart en het staat Te gebeuren
