In de wintertijd vertelt elke boom z’n eigen levensverhaal. Al maken de kale takken en de kou het hele bos ogenschijnlijk levenloos en uitgepraat. Juist dan te luisteren, dat is de kunst.
Een fruitteler of een boswachter die in weer en wind buiten werkt, verstaat deze kunst. ’s Winters lopend door zijn boomgaard of door zijn bos, is hij met zijn bomen in gesprek. Als dat niet je dagelijks werk is, is zo’n luisterende houding niet vanzelfsprekend. Misschien sta je weleens stil bij die ene boom, ergens in je eigen straat of in je tuin. Misschien staat je fiets er tegen, maar meestal loop je eraan voorbij. Is het een iep of een beukeboom? Je kijkt er zelden naar en nu ook nog luisteren? Je ziet vertakkingen, resten van een afgebroken tak, de plek waar een blad heeft gezeten en even daarboven een nieuwe knop. Alles wat je ziet, vertelt iets over het leven van deze boom. Al groeiend maakt iedere boom voortdurend keuzes: vertakken, bloeien, of verder groeien? En daarbij houdt hij rekening met de wind, de zon, met andere bomen er omheen. Terugkijkend blijkt de boom zoals hij is, helemaal te passen in z’n omgeving.
De fruitteler kent de wetmatigheden volgens welke zijn bomen groeien. Elke boom herinnert aan het afgelopen jaar: de appels die geoogst zijn, hoe uitbundig de bloei was en wat hij ooit heeft weggesnoeid. Hij weet uit welke knop een tak zal groeien en welke knop bloesem en dus vruchten in zich draagt. Het is zijn taak om te zorgen dat zo’n appelboom ook inderdaad genoeg smaakvolle appels gaat leveren. Maar om dat te kunnen loopt hij in de winter door z’n boomgaard: luisterend naar de mogelijkheden van zijn bomen, luisterend naar zijn eigen taak.
Als mens staan we ook vaak voor keuzes waarbij het de kunst is om te luisteren naar onszelf. Het kan dan veel voldoening geven als je merkt dat je de juiste persoon op de juiste plaats bent. Maar soms kun je niet anders dan berusten in je lot. In beide gevallen is de verbinding met je omgeving van levensbelang. In beide gevallen kun je te rade gaan bij de ‘fruitteler’ in jezelf, die je kan verbinden met je omgeving. Maar ook anderen kunnen je helpen bij de keuzes op je weg. Misschien reiken ze je een snoeischaartje aan, of in het ergste geval een botte bijl. Hoe dan ook, een ander kan vaak helpen om te luisteren naar jouw wensen en mogelijkheden. Vraag dat maar aan een boom.
Gepubliceerd in Paradijsvogels Magazine van januari 2016, bewerking van Jonas, 7 januari 1994.