De tijd tussen carnaval en Pasen noemen we niet zonder reden de lijdenstijd. Zonder enig religieus besef zien veel planten en dieren zich in het vroege voorjaar genoodzaakt om te vasten. Voor egels, vossen en andere vleeseters is er vrijwel niets te eten. De wintervoorraad en zelfs het eigen vet is op, afzien dus. Voor … Lees meer
“Als het graan gezien heeft waar het vandaan komt, mag het eraf”, zegt de boer lachend. Hier heeft hij wekenlang op gewacht. Na een aantal mooie zomerse dagen wil hij het zeker weten en breekt hij een van de neergebogen aren af. Hij wrijft deze stuk op zn hand en blaast het kaf weg tussen … Lees meer
Dieren doen zich soms anders voor dan ze zijn. Maar ook bij mensen kun je niet altijd afgaan op de manier waarop ze zich kleden of op hun facebook-profiel: we laten ons nu eenmaal zien, zoals we graag gezien willen worden. Veel dieren hebben met hun uiterlijke verschijning de bedoeling om niet op te vallen. … Lees meer
Eind oktober is de wintertijd weer ingegaan, en dat is even wennen. Toch bereiden dieren zich al langer voor op de wintertijd, terwijl mensen zich nauwelijks aanpassen aan deze sobere periode. Kan de natuur ons nog wat leren? Laten we het maar toegeven: de zomer is allang voorbij. Toch laten we ons ieder jaar weer … Lees meer
Vier oktober dierendag, tijd voor verwennerij. Maar waarmee maakt u een dier nu echt gelukkig? De kunst van het omgaan met dieren gaat soms meer over zelfopvoeding dan over het onder controle krijgen van je trouwe viervoeter… Een week na mijn eerste grondige ervaring met paardrijden, voel ik m’n kuiten nog steeds. Een evenwichtsoefening van afwisselend … Lees meer
Oorlogje spelen is van alle tijden en helaas van alle leeftijden. Maar in de natuur gaat het er niet altijd vreedzaam aan toe: de natuur als educatief voorbeeld. ‘Pang, pang!’, ‘Pieuw!’, afgewisseld door een aanhoudend ‘Ratatata…!’, verbreken de stilte van het bos. Kinderen, als jonge honden uitgelaten in de vrije natuur, herkennen in elke losliggende … Lees meer
Waar komt toch die onbedwingbare neiging vandaan om op reis te gaan zodra de school of het werk dat toelaat? In het verhaal van De Kleine Prins* is er een bloem die het antwoord weet: ‘Mensen hebben geen wortels, dat is erg lastig voor ze…’. Nu hebben planten makkelijk praten, die zijn boven de grond … Lees meer
Hoe kun je verbonden zijn met de natuur als diezelfde natuur een bron van overlast is geworden? Apparatuur als de bladblazer lijkt erop gericht om de afstand tot de natuur zo groot mogelijk te maken. Hoe groter je afkeer van bladeren, hoe langer je het volhoudt.
In de wintertijd vertelt elke boom z’n eigen levensverhaal. Al maken de kale takken en de kou het hele bos ogenschijnlijk levenloos en uitgepraat. Juist dan te luisteren, dat is de kunst. Een fruitteler of een boswachter die in weer en wind buiten werkt, verstaat deze kunst. ’s Winters lopend door zijn boomgaard of door … Lees meer
Als mens kunnen we anderen en onszelf soms betrappen op totaal onnodige mimiek of gebaartjes: gapen, krabben of nagelbijten. Psychologen herkennen hier al gauw een verborgen conflict in: een ingehouden boosheid misschien? Een hond of kat kan op een onverwacht moment zichzelf gaan likken of krabben alsof ze opeens vreselijke jeuk hebben: overspronggedrag dus.
In Milaan gingen ze allebei voor goud, toch schaatst Femke geen marathon en is Jorrit geen sprinter. Ook bij vogels vinden we sprinters en stayers. Het gans-havik-model van Niko Tinbergen laat zien hoe het verschil tussen een stayer (<–) en een sprinter (–>) al aan hun lichaamsbouw is af te lezen. Maar bij vissen kan … Lees meer
Mijn eerste (van meer dan honderd) columns in het tweewekelijkse magazine Jonas in de jaren (80 en) negentig. Deze rubriek “Aarde” vestigt de aandacht op de natuur door het jaar heen en vormt de tegenhanger van de rubriek “Hemel” over de sterrenhemel. Mijn voorganger Willem Beekman heeft een aantal jaren zijn fenomenologische blik gericht op … Lees meer
