“Is CO2-neutraal wel ambitieus genoeg?”, vraagt dagvoorzitter Jan Willem Erisman zich af bij de opening van het symposium over een CO2-neutraal landbouwbeleid, dat op maandag 10 oktober 2016 plaatsvond in Zeewolde. Volgens de Amsterdamse hoogleraar Stikstofstudies is het bij uitstek de landbouw die ervoor kan zorgen dat we de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer terugbrengen van 400 naar 350 ppm.
Om het doel te bereiken van zowel een gezonde bodem als gezonde voeding, noemt de Wageningse hoogleraar Bodembiologie, Lijbert Brussaard, talrijke concrete maatregelen: van niet-kerende bodembewerking tot een grotere diversiteit in het bouwplan. Aan concrete voorbeelden van akkerbouwers in de Hoekse Waard laat Brussaard zien, dat de door hem genoemde maatregelen kunnen leiden tot een toename van organische stof in de bodem van meer dan 1 procent in een paar jaar tijd: “Dat is meer dan de jaarlijkse 4 promille die is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs”.
Van Mansvelt en Brussaard, beide voormalig hoogleraar aan de Wageningen Universiteit, maken duidelijk dat het landbouwbeleid anders kan en moet. Van Mansvelt: “We hoeven de plant geen voeding op te dringen. Door onze fixatie op minerale plantenvoeding zijn we vergeten wat de plant toevoegt aan het bodemleven.” Brussaard laat overtuigende resultaten zien van maatregelen die leiden tot zowel een gezonde bodem als gezonde voeding: van niet-kerende bodembewerking tot gesteentemeel en wormencompost.
Om dit scala van praktische maatregelen te vertalen naar landbouwbeleid lijkt nog ver weg. Voor de aanwezige politici uit de provincies Gelderland en Noord-Holland is dit een verrassende kennismaking met een andere benadering van de landbouw en dat niet toevallig op het biodynamische bedrijf de Zonnehoeve, waar dit al meer dan dertig jaar lang in praktijk wordt gebracht. Gastheer en ondernemer Piet van IJzendoorn maakt duidelijk dat het hier om een totaal pakket van maatregelen gaat, die ook nog eens per bedrijf kunnen verschillen, afhankelijk van gewas en grondsoort: “Een boer hoeft niet te wachten op het landbouwbeleid: hij zal zelf moeten uitproberen wat bij zijn bedrijf past.”
De boodschap van dit door Down2Earth georganiseerde symposium is bij de politici wel overgekomen: landbouw hoeft niet langer bij te dragen aan het klimaatprobleem, juist de landbouw kan substantieel bijdragen aan de oplossing.
Pieter Geluk, oktober 2016 in Foodlog en Biojournaal